zadać


zadać
1. Zadać sobie, komuś gwałt «zmusić się lub zmusić kogoś do czegoś»: (...) cierpi ta dziewczyna, którą ledwie znam, która musi sobie zadawać widoczny gwałt, aby ze mną w ogóle o tych, jakże brudnych rzeczach, rozmawiać. L. Tyrmand, Dziennik.
2. Zadać sobie pytanie «zastanowić się nad czymś»: Ile razy zadawałam sobie pytanie: Boże, jak to możliwe, że ta kobieta i ten mężczyzna są ze sobą? I jakim cudem trwa to 30 lat? TSt 7/2000.
3. Zadać sobie trud, fatygę «zdobyć się na wysiłek, nie pożałować trudu»: Dzieło Aleksandra Króla należy powitać z uznaniem, tym bardziej że zadał on sobie trud zebrania wielu, często rozproszonych i unikalnych wiadomości o dziejach Zamku Królewskiego (...). KW 3/1970. (...) w dniu aresztowania redakcji goszystowskiego pisma, które firmował, domagał się, aby i jego wzięto do więzienia, lecz nikt jakoś nie miał ochoty zadać sobie tej fatygi (...). K. T. Toeplitz, Wybór.
4. Zadawać komuś, czemuś kłam, fałsz
a) «stwierdzać nieprawdziwość czegoś; demaskować czyjeś kłamstwo»: Niedościgniony w swej zręczności, o niebo zdolniejszy od wielu obcych mechaników, zadawał kłam legendzie, że Polak to wyłącznie dobry rolnik. A. Fiedler, Dywizjon.
b) «zarzucać komuś kłamstwo»: (...) starej kłam zadałam, kiedy plotła trzy po trzy. E. Nowacka, Emilia.
Zadać cios komuś, czemuś zob. cios 2.
Zadać komuś bobu zob. bób.
Zadać komuś cios w plecy zob. cios 3.
Zadawać gwałt naturze zob. natura 3.
Zadawać szyku zob. szyk.

Słownik frazeologiczny . 2013.

Look at other dictionaries:

  • żądać — {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. ndk VIIIa, żądaćam, żądaća, żądaćają, żądaćany {{/stl 8}}{{stl 7}} domagać się czegoś w sposób kategoryczny; ostro dopominać się o coś : {{/stl 7}}{{stl 10}}Żądać zapłaty. Żądać zadośćuczynienia, prawdy, sprawiedliwości.… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zadąć — I {{/stl 13}}{{stl 23}}ZOB. {{/stl 23}}{{stl 33}}dąć I {{/stl 33}}{{stl 20}} {{/stl 20}} {{stl 20}} {{/stl 20}}zadąć II {{/stl 13}}{{stl 23}}ZOB. {{/stl 23}}{{stl 33}}zadymać {{/stl 33}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zadać — dk I, zadaćdam, zadaćdasz, zadaćdadzą, zadaćdaj, zadaćdał, zadaćdany zadawać ndk IX, zadaćdaję, zadaćdajesz, zadaćwaj, zadaćwał, zadaćwany 1. «wyznaczyć coś komuś do wykonania, opracowania, rozwiązania, do nauczenia się» Zadać uczniom lekcje do… …   Słownik języka polskiego

  • żądać — ndk I, żądaćam, żądaćasz, żądaćają, żądaćaj, żądaćał, żądaćany «ostro domagać się czegoś, usilnie dopominać się o coś; wymagać» Żądać bezwzględnego posłuszeństwa. Żądać satysfakcji, sprawiedliwości. Żądał, żeby dokładnie wykonano polecenie.… …   Słownik języka polskiego

  • zadąć — dk Xc, zadąćdmę, zadąćdmiesz, zadąćdmij, zadąćdął, zadąćdęła, zadąćdęli, zadąćdęty, zadąćdąwszy rzad. zadymać ndk I, zadąćam, zadąćasz, zadąćają, zadąćaj, zadąćał, zadąćany 1. «o wietrze: powiać silnie; dmuchnąć, zadmuchać» Wiatr zadął z północy …   Słownik języka polskiego

  • zadać (się) — {{/stl 13}}{{stl 17}}ZOB. {{/stl 17}}{{stl 7}}zadawać (się) {{/stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • dać [zadać] — {{/stl 13}}{{stl 8}}{komuś} {{/stl 8}}bobu {{/stl 13}}{{stl 7}} z premedytacją uczynić komuś coś przykrego z chęci ukarania go, dokuczenia mu; dać komuś nauczkę, dać się komuś we znaki {{/stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zadawać się – zadać się — {{/stl 13}}{{stl 7}} zawierać z kimś znajomość, nawiązywać, utrzymywać kontakty, stosunki z kimś (często z kimś niepożądanym) : {{/stl 7}}{{stl 10}}Zadawać się z podejrzanym towarzystwem. Nie zadaję się z nieznajomymi. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zadawać – zadać kłam — {{/stl 13}}{{stl 8}}{komuś, czemuś {{/stl 8}}{{stl 7>> udowadniać nieprawdziwość czegoś : {{/stl 7}}{{stl 10}}Dzisiejsze wydarzenia zadały kłam tezie o całkowitej obojętności społeczeństwa na przemoc. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zadawać — → zadać …   Słownik języka polskiego